Wegverkeer, concerten, sirenes, discotheken, motorsporten, oortelefoons... Ongeacht of het geluid aangenaam is of niet, bij een sterk volume en/of een relatief lange duur zal dit gevolgen hebben voor de gezondheid, zowel voor het gehoor als fysiologisch.

Gevolgen voor het gehoor

Korte blootstellingen aan een hoog geluidsniveau of langdurige blootstellingen aan nauwelijks 55 dB kunnen gehoorstoornissen veroorzaken.  Met name:

• Gehoorvermoeidheid: dit is een vermindering van de gehoorgevoeligheid gedurende een beperkte tijd. Er bestaat een proportioneel verband tussen de blootstellingsduur en de hersteltijd.
• Gehoorverlies: van 20 tot 40 dB wordt dit als gering beschouwd. Bij een gehoorverlies van meer dan 60 dB spreken we echter van ernstige doofheid.
• Oorsuizen: is een aandoening die wordt gekenmerkt door een permanent gesuis in de oren.
• Luxatie van de gehoorbeentjes.

De intensiteit en de duur van de geluidsniveaus waaraan men wordt blootgesteld, zijn 2 bepalende factoren voor de gehoorrisico's:

Zo is het raadzaam zich niet langer bloot te stellen dan:

• 12 seconden aan het lawaai van een vlakbij opstijgend vliegtuig (120 decibel);
• 2 minuten aan de geluidsinstallatie van een rockband (110 decibel);
• 20 minuten aan het lawaai op een bouwterrein (100 decibel);
• 3 uur aan de geluidsinstallatie in een discotheek (90 decibel);
• 8 uur aan het lawaai van het wegverkeer (85 decibel).

Om zich een idee te vormen van de dagelijkse verdraagbare blootstellingstijd, is er een eenvoudige regel : deel de maximale duur van de dagelijkse blootstelling door 10 telkens het geluidsniveau met 10dB(A) toeneemt.

Fysiologische gevolgen

Lawaai verstoort de slaap en daardoor ook de goede fysiologische en geestelijke gezondheid. Een aangetaste slaapkwaliteit veroorzaakt een verandering van de bloeddruk en het hartritme, hartritmestoornissen en een verandering van de ademhaling.

Voor een goede slaap adviseert de WGO een geluidsomgeving waarvan het gemiddelde niveau niet boven 30 dB(A) komt.

Lawaai doet ook het stressniveau, het angstgevoel en de vermoeidheid van de zenuwen toenemen. Dit kan onder andere leiden tot een aantasting van de immuun- en endocriene functies.

Stress leidt tot de afscheiding van stresshormonen: adrenaline en noradrenaline. Een verhoging van de concentratie van deze hormonen leidt tot een stijging van het hartritme en de bloeddruk. Bij kinderen kan een aanhoudend hoog stressniveau leiden tot een verslechtering van het cognitieve vermogen om dingen te onthouden of complexe taken uit te voeren.

Effecten op het gedrag en de prestaties

Studies in de schoolomgeving tonen aan dat hoge geluidsniveaus een rem zijn op het verwerven van taalkennis en het leren lezen bij kinderen.

Voor een goede verstaanbaarheid van de boodschap, moeten twee parameters in aanmerking worden genomen: het achtergrondgeluid van een klas zou niet hoger mogen zijn dan 35 dB(A) en de klankweerkaatsing in het lokaal – of de 'nagalmtijd' – zou korter moeten zijn dan 1 seconde.

Overlast door lawaai leidt vaak tot veranderingen van het sociale gedrag, vermindert het solidaire gedrag, bevordert agressief gedrag en draagt bij tot een gevoel van verwaarlozing.

Lawaai vermindert ook de alertheid. Studies tonen aan dat in lawaaierige fabrieken 4-maal zoveel ongevallen gebeuren.